Tổn thương da do Steroid tại chỗ

Tổn thương da do Steroid tại chỗ có thể gây nên hội chứng Cushing hay các tác dụng phụ ngoài da khi dùng loại mạnh trong thời gian dài.

Các thương tổn da do Steroid tại chỗ.
Các thương tổn da do Steroid tại chỗ.

Các tổn thương da do Steroid tại chỗ

Hội chứng Cushing

  • Hiếm xảy ra khi dùng Steroid tại chỗ.
  • Chỉ xảy ra khi dùng kéo dài loại có hoạt lực mạnh (Ví dụ trên 50g Clobetasol propionate hoặc trên 500g Hydrocortisone mỗi tuần).

 Tác dụng phụ ngoài da

Xảy ra khi dùng loại mạnh trong thời gian dài (hàng tháng). Các tác dụng phụ thường gặp là:

  • Mỏng da, teo da.
  • Rạn da (nách, háng, bẹn).
  • Xuất huyết dưới da.
  • Giãn mạch máu.
  • Rậm lông, lông mọc dài ra.
  • Khởi động tình trạng nhiễm trùng da: chốc, nấm da, Herpes, viêm nang lông do Malasseezia, u mềm lây.

Loại mạnh dùng hàng tuần tới hàng tháng có thể gây ra:  

  • Viêm da quanh miệng.
  • Trứng cá đỏ do Steroid.
  • Triệu chứng sau ngừng Corticoid: ngứa, châm chích…Châm chích thường xảy ra khi dùng lần đầu ở da viêm hoặc da bị tổn thương.
  • Vảy nến thể mủ.
  • Viêm da tiếp xúc dị ứng với phân tử Steroid, với tá dược, chất bảo quản, thường xảy ra khi dùng lần đầu hoặc sau nhiều năm sử dụng.
  • Phụ nữ mang thai có thể dùng Steroid tại chỗ loại nhẹ, hoặc trung bình. Không sử dụng loại mạnh trên diện rộng vì có nguy cơ gây cân nặng thấp cho thai nhi.
  • Nhiều mỹ phẩm được trộn Steroid gây viêm da phụ thuộc corticoid và các tác dụng phụ khác.
  • Thương tổn da khi ngừng Steroid tại chỗ (Topical steroid withdrawal): xảy ra trong vài ngày tới vài tuần ngừng thuốc bôi/mỹ phẩm chứa Steroid mà trước đó người bệnh đã dùng trong thời gian dài (hàng tháng), loại có hoạt lực mạnh. Có hai hình thái lâm sàng:

– Da đỏ, bừng, nóng (viêm da do Steroid hoặc chứng nghiện/phụ thuộc Steroid).

– Viêm da dạng sẩn, mụn mủ (trứng cá đỏ do Steroid, viêm da quanh miệng, viêm da quanh mắt).

Viêm da do steroid: da đỏ, bừng, nóng sau ngừng thuốc bôi/mỹ phẩm chứa Steroid. (Ảnh minh họa)

Phân biệt tổn thương da do steroid với bệnh viêm da cơ địa

  • Viêm da do steroid thường bừng, nóng hơn là ngứa.
  • Các vùng da đỏ thành mảng.
  • Vị trí không đặc hiệu như trong viêm da cơ địa, thường chỉ gặp ở vùng bôi thuốc.